Poznajemy przyimek!

Plansza w czytelny sposób wyjaśnia, czym jest przyimek oraz jaką pełni funkcję w zdaniu. Pokazuje, że przyimek to wyraz niesamodzielny, który zwykle określa relacje między przedmiotami, miejscami i czynnościami (np. na, pod, do, z, przed, obok, wśród).

Na tablicy znajdują się przykłady połączeń przyimkowych (w domu, pod stołem, do szkoły, za lasem), a także zdania modelowe, które pomagają uczniom dostrzec, jak przyimek tworzy wyrażenia i wpływa na sens wypowiedzi. Plansza ułatwia zrozumienie, kiedy przyimek jest pisany łącznie, a kiedy rozdzielnie.

1. Co rozwija ta plansza? (Cele edukacyjne)

Plansza wspiera rozwój:

• rozpoznawania przyimków w zdaniach,
• poprawnego budowania wyrażeń przyimkowych,
• zrozumienia relacji przestrzennych i czasowych w wypowiedziach,
• umiejętności analizowania funkcji wyrazów w zdaniu,
• prawidłowej pisowni przyimków z rzeczownikami (łącznie/rozłącznie),
• kształcenia świadomości składniowej,
• przygotowania do wykonywania zadań gramatycznych na sprawdzianach.

2. Jak wykorzystać planszę na zajęciach? (Praktyczne zastosowania)

• Wprowadzenie pojęcia przyimka i wyrażeń przyimkowych.
• Ćwiczenia ruchowe: uczniowie ustawiają przedmioty według poleceń, np. „połóż książkę na biurku”, „schowaj ołówek pod zeszytem”.
• Podkreślanie przyimków w zdaniach i określanie ich funkcji.
• Uzupełnianie luk odpowiednimi przyimkami.
• Tworzenie opisów ilustracji z użyciem wyrażeń przyimkowych.
• Zabawa „Co gdzie jest?” – jeden uczeń opisuje, drugi rysuje.
• Praca z uczniami ze SPE - przyimki pomagają rozwijać orientację przestrzenną i logiczne myślenie.

3. Na jakie święta typowe i nietypowe nadaje się ta plansza?

• Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (21 lutego)
• Europejski Dzień Logopedy (6 marca)
• Światowy Dzień Książki (23 kwietnia)
• Tydzień Języka Polskiego
• Szkolne akcje polonistyczne i konkursy opisowe
• Dni tematyczne: „Poprawna polszczyzna”, „Mówię i piszę precyzyjnie”

4. Grupa wiekowa i poziom trudności

Wiek: 10–13 lat (klasy 4–6)

Poziom trudności: łatwy–średni

Polecane także dla uczniów ze SPE:

• trudności w orientacji przestrzennej,
• problemy z analizą zdań,
• trudności w tworzeniu opisów i opowiadań.

5. Pomysły na rozszerzenie tematu / dodatkowe aktywności

• Rysowanie planu klasy i opisywanie rozmieszczenia przedmiotów.
• Tworzenie „banku przyimków” - uczniowie dopisują własne przykłady.
• Pisanie miniopowiadań, w których musi znaleźć się określona liczba przyimków.
• Gra „Przyimkowa mapa skarbów” - uczniowie prowadzą siebie nawzajem wskazówkami typu: „idź za szafką”, „skręć w lewo”.
• Porównywanie zdań z różnymi przyimkami: jak zmienia się znaczenie wypowiedzi?
• Tworzenie własnych ilustracji przedstawiających wybrane przyimki.

6. Z czym łączyć tę planszę? (Powiązane materiały)

• Plansza o spójnikach (też niesamodzielnych częściach mowy).
• Plansze o części zdania – szczególnie o okolicznikach.
• Karty pracy dotyczące wyrażeń przyimkowych.
• Interaktywne ćwiczenia o przyimkach i relacjach przestrzennych.
• Materiały przygotowujące do opisu miejsca, sytuacji i przedmiotu.