Rozwój i relacje społeczne dzieci Artykuły

Dowiedz się o kamieniach milowych, inaczej nazywanych skokami rozwojowym które Twoje dziecko będzie przechodzić już od pierwszych dni swojego życia. Z artykułu dowiesz się również o działaniach, które możesz podjąć aby pomóc w jego rozwoju społecznym.
Nie wszystkie dzieci potrzebują pomocy w zakresie tych samych umiejętności społecznych, a to z czym Twoje dziecko potrzebuje ćwiczeń, może się różnić w zależności od jego wieku. „Ważne jest, aby znać umiejętności rozwojowe odpowiednie dla różnych grup wiekowych, aby można było określić, gdzie potrzebna jest pomoc” – mówi Susan Diamond, patolog mowy i autorka reguł społecznych dla dzieci.
Odpowiednie umiejętności społeczne, których należy się nauczyć, można podzielić na trzy etapy:

  • określenie umiejętności społecznych, które wymagają rozwoju,
  • wymyślenie sposobów nauczania umiejętności oraz
  • wzmocnienie lekcji odpowiednimi zasobami.

Przeprowadzimy Cię przez wszystkie trzy etapy i podamy przykłady, w jaki sposób dziecko zmagające się z ogólną nieśmiałością i lękiem społecznym może stać się przyjaznym dzieckiem, które jest gotowe poradzić sobie w każdej sytuacji społecznej.

Określanie etapów rozwoju społecznego

Ogólnie rzecz biorąc, dzieci będą rozwijać pewne umiejętności społeczne w określonych grupach wiekowych:

2 – do 3-latki: potrafią zwracać uwagę innych, nawiązywać kontakt społeczny z innymi zarówno werbalnie (mówiąc „Cześć” i „Pa”), jak i fizycznie, patrzeć na osobę, która mówi, potrafią na przemian rozmawiać i śmiać się z zabawnych historyjek

3 – do 4-latki: potrafią zmieniać się w różne postacie podczas zabawy, traktować lalkę lub maskotkę jak żywą postać i nawiązać komunikację słowną z nimi.

Dzieci w wieku od 4 do 5 lat: potrafią wykazać się większą współpracą z innymi dziećmi, korzystać z bezpośrednich próśb (np. „Stop”), są bardziej podatne na sugestie, podczas zabawy udają, że są mamą lub tatą.

5 – 6-latkowie: są w stanie powiedzieć „przepraszam”, „proszę” i „dziękuję”, rozumieć brzydkie słowa, są bardziej strategiczni w negocjacjach, grają w konkurencyjne gry i rozumieją zasady fair play.

6 do 7-latków: potrafią wczuć się w emocje innych osób (np. Płacząc ze smutnych rzeczy), mają skłonność do dzielenia się, posługują się postawą i gestami, a także są mniej skłonni do obwiniania. Żartują i słuchają opowieści innych oraz odpowiednio utrzymują i zmieniają / kończą tematy. Jednak w tym wieku wciąż nie rozumieją wyraźnej różnicy między dobrem, a złem i mogą nieświadomie postępować źle.

Poprawa rozwoju społecznego

Zasady są kluczową częścią dorastania, ale dzieci z problemami społecznymi mogą mieć trudności z ich pojęciem. „Posiadanie zasada to świetny sposób na zapoznanie dziecka z koncepcją korzystania z reguł, gdy przychodzi przyjaciel, i nauczenie go, jak być uprzejmym wobec gości” – mówi Diamond.
Przedyskutuj z wyprzedzeniem każdą sytuację, która może być niewygodna.
„Najpierw napisz plan. Omów wszystkie różne rzeczy, które dzieci mogą razem zrobić, a następnie poproś, aby twoje dziecko zaoferowało swoim gościom trzy czynności do wyboru. Niech na zmianę wybiorą zajęcia, aby uniknąć walk i pomóc w nauce kompromisu, „Diament mówi. „Porozmawiaj o tym, co według Ciebie się stanie, co może się zdarzyć. Możesz nawet odgrywać role. W razie potrzeby napisz scenariusz, który pomoże zmniejszyć stres dziecka.”
Aby jeszcze bardziej poprawić rozwój społeczny dziecka, dr Lawrence Balter, psycholog dziecięcy i ekspert ds. rodzicielstwa, sugeruje cztery poniższe strategie.
Naucz empatii: Przeanalizuj różne scenariusze, pytając dziecko, jak mogą się czuć inni ludzie, gdy pewne rzeczy się zdarzają, i za każdym razem przedstawiaj różne sytuacje.
Wyjaśnij przestrzeń osobistą: Powiedz dziecku, że ważne jest, aby każdy miał trochę przestrzeni osobistej, aby czuć się swobodnie i ćwiczyć akceptowalne sposoby interakcji z kimś podczas zabawy.
Ćwicz zachowania społeczne: Naucz dzieci, jak rozpocząć rozmowę, zwrócić na siebie uwagę lub dołączyć do grupy dzieci, które już bawią się razem. Są to wszystkie sytuacje, które można omówić i przeprowadzić burzę mózgów przy stole lub w samochodzie w drodze do szkoły lub na zajęcia.
Zmieniajcie się i dzielcie: Siadaj z dzieckiem przez co najmniej godzinę dziennie i baw się z nim, aby wyjaśnić, co to znaczy czekać, zmieniać się i dzielić.

Wzmacnianie określonych umiejętności społecznych

Zajęcia i gry mogą zapewnić dodatkową pomoc w rozwijaniu określonych umiejętności. Możesz także wzmocnić rozwój społeczny i interakcję dziecka, grając w grę imienną. Badacze Sandra Sandy i Kathleen Cochran opracowali The Name Game – gra w nazywanie. Niech dzieci siedzą w kręgu i podają jeden drugiemu piłkę. Poproś pierwsze dziecko, aby nazwał kolejne dziecko w kręgu i rzucił piłkę temu dziecku. Drugie dziecko nazywa trzecie podając mu piłką, i tak dalej.
Dr Diamond zaleca też inne działania w celu rozpoznania określonych wskazówek społecznych:

W przypadku umiejętności niewerbalnych: Pomóż dzieciom rozpoznać mimikę i mowę ciała, oglądając przyjazne dla dzieci programy telewizyjne z wyłączonym dźwiękiem i obserwuj, co robią postacie oraz jakie mogą być określone ruchy. (Pamiętaj tylko, przypilnować aby dzieci oglądały telewizję maksymalnie przez dwie godziny dziennie.)

Ton: Aby pomóc dzieciom w rozróżnianiu zakresu tonów, „użyj magnetofonu i zapisz różne emocje w swoim głosie i zapytaj dziecko, jakie są, a następnie wyjaśnij, jak zmienia się znaczenie wraz ze zmianą głosu”. Na przykład spróbuj nagrać frazy „Jestem zły!” donośnym, empatycznym głosem i „Czuję się smutny” miękkim, niskim, przygnębionym głosem.