Poznajemy trzy ważne formy wypowiedzi!

Plansza wprowadza uczniów w zasady pisania dialogu, streszczenia i charakterystyki. Każda forma została przedstawiona w krótkiej definicji, z najważniejszymi elementami, których trzeba przestrzegać, oraz przykładowymi zwrotami lub schematami.

Uczniowie dzięki temu widzą różnice między formami: dialog to zapis rozmowy, streszczenie to skrócona treść tekstu, a charakterystyka – opis cech bohatera. Plansza służy jako szybka pomoc na lekcji i materiał utrwalający.

1. Co rozwija ta plansza? (Cele edukacyjne)

Plansza wspiera rozwój:

• umiejętności rozróżniania form wypowiedzi,
• poprawnego zapisu dialogu (pauzy dialogowe, dwukropek, myślnik),
• streszczania tekstu własnymi słowami,
• analizowania postaci i opisywania jej cech,
• organizowania treści zgodnie ze schematem formy,
• planowania wypowiedzi i budowania spójnych akapitów,
• przygotowania do pracy z lekturą i zadań pisemnych.

2. Jak wykorzystać planszę na zajęciach? (Praktyczne zastosowania)

• Wprowadzenie zasad zapisu dialogu oraz ćwiczenia w czytaniu na role.
• Skracanie tekstów do formy streszczenia według zasady: kto? co? gdzie? kiedy? dlaczego?
• Analizowanie cech bohatera i grupowanie ich na zewnętrzne i wewnętrzne.
• Tworzenie krótkich dialogów zgodnie z zasadami interpunkcji.
• Wyszukiwanie najważniejszych wydarzeń do streszczenia fragmentu lektury.
• Pisanie krótkiej charakterystyki kolegi, bohatera książki lub postaci z ilustracji.
• Praca z uczniami ze SPE - przejrzyste schematy ułatwiają organizację tekstu.

3. Na jakie święta typowe i nietypowe nadaje się ta plansza?

• Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (21 lutego)
• ydzień Języka Polskiego
• Europejski Dzień Logopedy (6 marca)
• Światowy Dzień Książki (23 kwietnia)
• Konkursy recytatorskie, teatralne i literackie
• Dni kreatywnego pisania i projekty czytelnicze

4. Grupa wiekowa i poziom trudności

Wiek: 10–13 lat (klasy 4–6)

Poziom trudności: średni

Polecane także dla uczniów ze SPE:

• trudności z analizą postaci,
• trudności z odróżnianiem treści głównej od szczegółów (streszczenie),
• problemy z zapisem dialogów i interpunkcją.

5. Pomysły na rozszerzenie tematu / dodatkowe aktywności

• Czytanie fragmentów lektur jako dialogi i ich późniejszy zapis.
• Zabawa „Skróć to!” – uczniowie streszczają krótkie teksty.
• Tworzenie mapy myśli cech bohatera przed napisaniem charakterystyki.
• Przekształcanie opowiadania w dialog lub odwrotnie.
• Uzupełnianie brakujących elementów w dialogu (pauzy, myślniki).
• Porównywanie charakterystyki bohatera napisanej przez dwóch uczniów.

6. Z czym łączyć tę planszę? (Powiązane materiały)

• Plansza o części zdania i budowie akapitu.
• Plansza o formach wypowiedzi (opis, opowiadanie, list, notatka).
• Karty pracy do pisania streszczeń i charakterystyk.
• Interaktywne ćwiczenia dotyczące dialogów.
• Materiały do analizy postaci w lekturach.