Poznajemy przydawkę!

Plansza przedstawia w zrozumiały sposób, czym jest przydawka i jaką pełni rolę w zdaniu. Wyjaśnia, że przydawka to część zdania, która określa rzeczownik, dodając mu cechy, właściwości lub przynależność (np. zielona trawa, mój zeszyt, szkolna ławka, trzy koty).

Na planszy znajdują się przykłady zdań z różnymi typami przydawek: przymiotną, rzeczowną, liczebną i zaimkową. Materiał pomaga uczniom zrozumieć, że przydawka odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? czyj? która? który? ile? czego?

1. Co rozwija ta plansza? (Cele edukacyjne)

Plansza wspiera rozwój:

• rozpoznawania przydawek w zdaniu,
• rozumienia, że przydawka określa rzeczownik i rozwija jego znaczenie,
• umiejętności zadawania właściwych pytań do części zdania,
• odróżniania różnych typów przydawek (przymiotna, rzeczowna, liczebna, zaimkowa),
• budowania bardziej rozbudowanych i precyzyjnych zdań,
• przygotowania do analizy składniowej i zadań na sprawdzianach,
• rozwijania bogactwa językowego i opisu w tekstach uczniów.

2. Jak wykorzystać planszę na zajęciach? (Praktyczne zastosowania)

• Wprowadzenie pojęcia przydawki i jej rodzajów.
• Podkreślanie przydawek w zdaniach podanych przez nauczyciela.
• Uzupełnianie zdań brakującymi określeniami rzeczowników.
• Tworzenie opisów przedmiotów, osób lub miejsc z jak największą liczbą przydawek.
• Zabawa „Kto? Co? Jaki?” – uczniowie tworzą pełne zestawy określeń do rzeczownika.
• Analiza krótkich tekstów - wyszukiwanie wszystkich przydawek i określanie ich typu.
• Praca z uczniami ze SPE - pomoc w rozwijaniu opisów i wzbogacaniu słownictwa.

3. Na jakie święta typowe i nietypowe nadaje się ta plansza?

• Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (21 lutego)
• Europejski Dzień Logopedy (6 marca)
• Tydzień Języka Polskiego
• Światowy Dzień Książki (23 kwietnia)
• Konkursy opisowe i polonistyczne
• Szkolne dni kreatywnego pisania

4. Grupa wiekowa i poziom trudności

Wiek: 10–13 lat (klasy 4–6)

Poziom trudności: średni

Polecane także dla uczniów ze SPE:

• trudności z rozbudowywaniem wypowiedzi,
• problemy z analizą zdań,
• trudności w tworzeniu opisów.

5. Pomysły na rozszerzenie tematu / dodatkowe aktywności

• „Rozkwit zdania” – uczniowie dodają kolejne przydawki do krótkiego zdania, aby je rozbudować.
• Gra „Losuję rzeczownik”: uczniowie losują karteczkę i dopisują do niej jak najwięcej przydawek.
• Pisanie opisu przedmiotu z klasy używając minimum 5 przydawek.
• Zastępowanie jednych przydawek innymi – jak zmienia się sens opisu?
• Tworzenie własnych kartek z ilustracjami i podpisami zawierającymi przydawki.
• Przekształcanie zdań prostych na bardziej rozbudowane dzięki przydawkom.

6. Z czym łączyć tę planszę? (Powiązane materiały)

• Plansza o rzeczowniku oraz o przymiotniku (bezpośrednio powiązane).
• Plansza o częściach zdania: podmiot, orzeczenie, dopełnienie.
• Karty pracy dotyczące rozbudowywania wypowiedzeń.
• Ćwiczenia interaktywne o określaniu rzeczownika.
• Materiały do pisania opisów i charakterystyk.