Poznajemy spójnik!

Plansza w przejrzysty sposób wyjaśnia, czym jest spójnik oraz jak łączy wyrazy, równorzędne części zdania i zdania składowe. Zawiera przykłady najczęściej używanych spójników (np. i, oraz, albo, lecz, bo, więc, chociaż) oraz modele zdań pokazujące, jak spójniki wpływają na logikę i sens wypowiedzi.

Uczniowie mogą zauważyć, że spójnik nie odmienia się i że pełni kluczową funkcję w budowaniu dłuższych, spójnych wypowiedzeń. Plansza idealna do nauki pisania zdań złożonych.

1. Co rozwija ta plansza? (Cele edukacyjne)

Plansza wspiera rozwój:

• rozumienia, czym jest spójnik i jaką pełni funkcję,
• umiejętności łączenia wyrazów i zdań,
• budowania poprawnych zdań pojedynczych i złożonych,
• sprawnego formułowania wypowiedzi pisemnych,
• logicznego myślenia i wskazywania relacji między zdaniami,
• przygotowania do analizy składniowej na sprawdzianach,
• unikania błędów składniowych w wypowiedziach uczniów.

2. Jak wykorzystać planszę na zajęciach? (Praktyczne zastosowania)

• Wprowadzenie pojęcia spójnika oraz rodzajów relacji (wynik, przeciwieństwo, wybór, łączenie).
• Tworzenie zdań według modelu: „Połączyć dwa zdania za pomocą wskazanego spójnika”.
• Zabawa „Który spójnik pasuje?” – uczniowie uzupełniają luki różnymi spójnikami i porównują znaczenie zdań.
• Porównywanie zdań: jak zmienia się ich sens po zmianie spójnika?
• Ćwiczenia w grupach: budowanie „łańcuszków” zdań połączonych różnymi spójnikami.
• Praca z tekstem – wyszukiwanie spójników i określanie ich funkcji.
• Materiał wspierający uczniów ze SPE – pomaga systematyzować budowę zdań i wyraźnie pokazuje relacje logiczne.

3. Na jakie święta typowe i nietypowe nadaje się ta plansza?

• Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (21 lutego)
• Europejski Dzień Logopedy (6 marca)
• Tydzień Języka Polskiego
• Szkolne dni kreatywnego pisania
• Światowy Dzień Książki (23 kwietnia)
• Konkursy na najciekawszy opis, opowiadanie lub rozprawkę

4. Grupa wiekowa i poziom trudności

Wiek: 10–13 lat (klasy 4–6)

Poziom trudności: średni

Polecane także dla uczniów ze SPE:

• trudności w analizie zdań,
• problemy z budowaniem logicznych wypowiedzi,
• trudności z tworzeniem zdań złożonych.

5. Pomysły na rozszerzenie tematu / dodatkowe aktywności

• Zastępowanie spójników innymi o podobnym lub przeciwnym znaczeniu.
• Tworzenie tabeli „spójniki łączące / przeciwstawne / wynikowe”.
• Przekształcanie zdań pojedynczych na złożone.
• Pisanie miniopowiadań, w których trzeba użyć określonych spójników.
• Układanie kart z wyrazami i łączenie ich spójnikami w sensowne zdania.
• Analiza tekstów literackich pod kątem użytych spójników.

6. Z czym łączyć tę planszę? (Powiązane materiały)

• Plansza o przyimkach i partykułach (inne niesamodzielne części mowy).
• Plansze o budowie zdania i rodzajach wypowiedzeń.
• Karty pracy: „Uzupełnij spójnikiem”, „Połącz zdania”.
• Interaktywne ćwiczenia polonistyczne.
• Materiały do nauki pisania opowiadań i rozprawek.